Rikicin zanga-zanga a Faransa ya tayar da muhawara kan baƙin haure a Kasar

Adama, wanda ya shafe kusan shekaru goma yana aiki a harkar tsaro a Faransa, ya bayyana cewa zanga-zangar da ta rikide zuwa tashin hankali ta fi tayar masa da hankali saboda girman ɓarnar da aka yi, ya ce yana kuma damuwa da illar da hakan ke haifarwa ga harkokin kasuwanci da hanyoyin samun kuɗin shiga.

Rikicin ya fara ne a watan Satumba, lokacin da ɗalibai suka fara zanga-zanga kan tabarbarewar gine-ginen makarantu, ƙarancin malamai da sauran matsalolin da suka shafi ilimi.

• ’Yan Majalisar Dokokin Jihar Zamfara takwas sun koma APC bayan sun gana da Shugaban Kasa Bola Tinubu
• Rundunar Sojin Sama ta Najeriya (NAF) ta ce ta rage yawan ruwan da ke wurin da jirginta ya faɗi a Jihar Ondo

Daga baya, zanga-zangar ta yaɗu zuwa wasu sassan ƙasar, inda malamai, ƙungiyoyin ƙwadago da sauran jama’a suka shiga, suna nuna rashin gamsuwarsu da tsadar rayuwa da tsare-tsaren kashe kuɗin gwamnati.

A cewar ƙididdigar hukuma da rahoton ya ambata, sama da mutane 550,000 ne suka shiga zanga-zangar a faɗin Faransa ranar 17 ga Oktoba, 2026. Duk da cewa mutane da dama sun yi zanga-zangar cikin lumana, wasu wurare sun fuskanci tashin hankali, fasa shaguna, ƙone motoci da lalata gine-ginen jama’a.

Adama ya ƙi ɗora laifi kan baƙin haure

Adama, wanda ke kula da ayyukan tsaro a birnin Paris tun shekarar 2017, ya ce ya yi mamakin girman ɓarnar da aka yi a wannan karon. Ya bayyana cewa an taɓa samun rikice-rikicen da suka haɗa da fasa-kwauri, sace-sace da arangama tsakanin ’yan sanda da masu zanga-zanga, amma wannan karon ya bambanta saboda yadda aka kai hari kan gine-ginen gwamnati da alamomin hukumomin ƙasar.

Da aka tambaye shi ko baƙin haure ne suka haddasa rikicin, Adama ya ce ba daidai ba ne a ɗora musu alhakin abin da ya faru.

“Ba za ka iya cewa baƙin haure ne suka haddasa wannan rikici ba. Faɗin cewa baƙin haure ne ya kai ga zargin al’umma baki ɗaya,” in ji shi.

Ya ƙara da cewa ɗaliban da suka fara zanga-zangar sun fito ne daga ƙabilu da al’ummomi daban-daban.

A cewarsa, bai kamata a ɗauki ayyukan wasu mutane a matsayin abin da ke wakiltar al’umma gaba ɗaya ba.

Illar rikicin ga harkokin kasuwanci

Duk da zafafan kalaman da ake yi kan baƙin haure a siyasa, Adama ya ce shi kansa ba ya jin ana yi masa barazana saboda kasancewarsa ɗan Afirka a Faransa. Babbar damuwarsa ita ce yadda rikicin ke rage harkokin kasuwanci da kuma kawo cikas ga ayyukan tsaro da yake gudanarwa.

Ya bayyana cewa aikinsa ya haɗa da samar da jami’an tsaro ga shaguna da sauran wuraren kasuwanci. Idan aka lalata irin waɗannan wurare ko aka tilasta musu rufewa, hakan na iya shafar kamfanonin tsaro da ma’aikatansu.

Adama ya ce wasu wuraren kasuwancin da rikicin ya shafa na iya ɗaukar makonni ko watanni kafin a sake buɗe su, lamarin da zai iya kawo tsaiko ga yarjejeniyoyin samar da tsaro da kuma rage kuɗin shigar ma’aikata.

Baƙin haure da siyasar Faransa

Faransa na da tsohuwar alaƙa da ƙasashen Afirka sakamakon tarihin mulkin mallaka, ƙaura, kasuwanci da hulɗar al’adu. Mutanen da suka fito daga ƙasashe kamar Tunisia, Aljeriya, Senegal, Morocco, Mali da Côte d’Ivoire na daga cikin al’ummar Faransa a yau, duk da bambancin matsayinsu na shari’a da yanayin rayuwarsu.

Sai dai muhawarar siyasa kan ƙaura kan haɗa batutuwan baƙin haure da tsaron ƙasa da kuma rikice-rikicen cikin gida. Wannan rikici ya kuma zo ne a lokacin da Faransa ke shirin zaɓen shugaban ƙasa na shekarar 2027, inda batutuwan ƙaura da asalin ƙasa ke cikin manyan batutuwan siyasa.

Shugaban Amurka Donald Trump ya bayyana cewa Faransa na “ƙonewa,” yana danganta matsalolin ƙasar da ƙaura.

Mataimakinsa, JD Vance, da Firaministan Hungary Péter Magyar su ma sun danganta tashin hankalin da ƙaura, suna amfani da lamarin wajen kare tsaurara matakan kula da iyakoki.

A gefe guda, jam’iyyar National Rally mai ra’ayin tsauri a Faransa, ƙarƙashin tasirin Marine Le Pen, ta daɗe tana kira da a tsaurara dokokin shige da fice.

Rikicin da ya wuce batun ƙaura

Yanzu gwamnatin Faransa na fuskantar ƙalubalen dawo da zaman lafiya tare da magance korafe-korafen da suka sa ɗaruruwan dubban mutane fita zanga-zanga, yayin da wasu ’yan siyasa ke kallon tashin hankalin a matsayin hujjar tsaurara dokokin ƙaura, wasu na ganin cewa matsalolin tattalin arziki da zamantakewa suna daga cikin muhimman abubuwan da suka haddasa rikicin.

Ga Adama, illar rikicin ta fi bayyana ne a kan harkokin kasuwanci da rayuwar ma’aikata.

Muhawarar da ta biyo bayan zanga-zangar ta sake tayar da tambaya kan yadda korafe-korafen ɗalibai game da makarantu da tsadar rayuwa suka rikide zuwa muhawara ta duniya kan baƙin haure da waɗanda ya kamata a ɗauka a matsayin ’yan ƙasar Faransa.