Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) da Ƙungiyar Hukumomin Zaɓe ta Ƙasashen ECOWAS (ECONEC) sun amince da ƙa’idojin amfani da fasahar basirar AI a harkokin zaɓe, domin ƙarfafa sahihancin zaɓe.
An amince da ƙa’idojin ne bayan wani taron kwanaki biyu da aka gudanar a Najeriya, wanda jami’an zaɓe da ƙwararrun fasahar sadarwa daga ƙasashen Yammacin Afirka suka halarta.
An fara aikin samar da ƙa’idojin ne bayan wani taron ECONEC da aka gudanar a Dakar, Senegal, a watan Nuwamba na 2025.
- Shettima ya buƙaci gyara tsarin shari’a domin hana masu hannu da shuni kauce wa hukunci
- Wike ya ce Tinubu ya cancanci wa’adi na biyu saboda matakan tattalin arziki
- Magoya bayan APC sun gudanar da gangami a Legas domin nuna goyon baya ga Tinubu da Hamzat
Babban sakataren ECONEC kuma shugaban sashen taimakon zaɓe na ECOWAS, Serigne Ka, ya ce an samar da ƙa’idojin ne saboda ƙara tasirin AI a harkokin gudanar da zaɓe da kuma buƙatar samun tsarin bai ɗaya da zai jagoranci yadda ake amfani da fasahar cikin gaskiya da riƙon amana.
Ya ce mataki na gaba shi ne fara aiwatar da ƙa’idojin a ƙasashen yankin, tare da musayar gogewa tsakanin hukumomin zaɓe.
Shugaban INEC, Farfesa Joash Amupitan, SAN, ya jaddada muhimmancin haɗin gwiwar ƙasashen yankin wajen ƙarfafa hukumomin zaɓe da tabbatar da sahihan zaɓe, musamman yayin da Najeriya ke shirin babban zaɓen 2027.
Ya ce ƙasashen yankin na fuskantar ƙalubale iri ɗaya da suka haɗa da amfani da fasahar zaɓe, tattara sakamako, wayar da kan masu zaɓe, tsaro da warware takaddamar zaɓe.
Amupitan ya ce shirye-shiryen INEC na zaɓen 2027 sun haɗa da tabbatar da sahihin rajistar masu zaɓe, saye da gwada kayayyakin zaɓe a kan lokaci, horar da ma’aikatan zaɓe da nuna son kai ga kowa.
Ya kuma ce hukumar na ƙarfafa hulɗa da jam’iyyun siyasa, ƙungiyoyin farar hula, kafafen yaɗa labarai da hukumomin tsaro domin magance matsaloli da kuma tabbatar da gaskiya a harkokin zaɓe.
Shugaban INEC ya kuma buƙaci ƙara wayar da kan jama’a game da hanyoyin zaɓe, halartar zaɓe cikin lumana da kuma hanyoyin da doka ta tanada wajen shigar da ƙorafe-ƙorafe.
Ya jaddada muhimmancin yaƙi da yaɗa labaran ƙarya, inganta tsaron zaɓe da tabbatar da shigar ƙungiyoyin da ke fuskantar ƙalubale cikin harkokin zaɓe.
Ya kuma yi kira ga hukumomin zaɓe na ECONEC da su ƙara haɗin gwiwa kan fasahar zaɓe, isar da sakamako, adana bayanai, jigilar kayayyakin zaɓe, tantance haɗurra da horar da ma’aikata.
Ya ce ya kamata a riƙa bibiyar shawarwarin da ake bayarwa bayan zaɓe domin tabbatar da aiwatar da gyare-gyaren da suka dace, tare da samar da taimakon fasaha bisa buƙatun kowace ƙasa.