Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa, INEC, ta fara wani sabon shiri na ƙarfafa ilimin masu kaɗa ƙuri’a, da nufin tabbatar da cewa babu wani ɗan ƙasa da ya cancanci zaɓe da za a bari a baya a babban zaɓen 2027.
Shirin na kwanaki biyu, wanda gwamnatin Kanada ke tallafa wa ta hanyar Fund for Local Initiatives, tare da haɗin gwiwar International Foundation for Electoral Systems (IFES), ya tattaro jami’an sashen jinsi da haɗa kan al’umma na hukumar INEC daga jihohi daban-daban a Abuja.
Abin da ya fi jan hankali shi ne yadda shirin ya faɗaɗa ma’anar “haɗa kowa” a zaɓe, ba tare da takaita shi ga masu nakasa kawai ba.
- NLC ta fara yajin aikin sai abinda hali ya yi a Abuja kan rikicin malamai
- Radda zai ƙaddamar da ayyuka da shirin tallafa wa al’umma a Matazu
Hukumar INEC da abokan aikinta sun ce dole ne saƙonnin zaɓe su isa ga mutanen da ba sa iya Turanci sosai, da masu ƙarancin ilimin karatu, da mazauna yankunan da ke da wahalar isa da kuma waɗanda ba su da damar amfani da intanet.
Jami’in Harkokin Siyasa na Babban Ofishin Jakadancin Kanada a Najeriya, Colton Bridges, ya ce manufar ita ce a samar da dabarun da za su sa ilimin zaɓe ya dace da yanayin kowane rukuni na al’umma.
Ya jaddada cewa tsarin zaɓe ba zai kasance mai haɗa kowa ba idan wasu daga cikin masu kaɗa ƙuri’a ba su samu bayanan da za su fahimta ba.
IFES ma ta ce manufar ilimin zaɓe ita ce tabbatar da cewa kowane ɗan ƙasa da ya cancanta ya samu damar fahimtar yadda zai shiga zaɓe.
Ƙungiyar ta bayyana cewa tana aiki a Najeriya wajen tallafa wa tsarin zaɓe mai inganci da haɗa mata, matasa, masu lalura ta musamman da sauran ƙungiyoyin da ka iya fuskantar shingayen shiga harkokin dimokuraɗiyya.
Ga hukumar INEC, wannan mataki na da muhimmanci saboda ingancin zaɓe bai tsaya kan ranar kaɗa ƙuri’a ko na’urar tantance masu zaɓe kawai ba.
Idan bayanai ba su isa ga jama’a cikin sauƙi, kuma ba a gabatar da su cikin harshen da za su fahimta ba, hakan na iya rage cikakken shigar jama’a cikin tsarin dimokuraɗiyya.
A baya ma INEC ta bayyana cewa tana son ƙarfafa saƙonnin ilimin zaɓe ga mata, matasa, masu lalura ta musamman da sauran ƙungiyoyin da ake ganin suna fuskantar ƙalubale wajen shiga zaɓe.
Hukumar ta kuma ce tana aiki da ƙungiyoyin masu lalura ta musamman domin ƙara fahimtar buƙatunsu a zaɓen 2027.
Wannan ya sa babban ƙalubalen da ke gaban INEC yanzu ba kawai samar da manufofi ba ne, illa tabbatar da cewa waɗannan manufofin sun isa har ƙauye da unguwa, tare da amfani da harsuna da hanyoyin sadarwa da suka dace da kowane rukuni na masu kaɗa ƙuri’a.
Yayin da zaɓen 2027 ke ƙara matsowa, yadda INEC za ta mayar da wannan shiri zuwa saƙon da talakkawa, masu lalura ta musamman, mazauna karkara da wanda ba shi da intanet zai fahimta, zai kasance wani muhimmin gwaji ga ƙoƙarin samar da zaɓe mai haɗa kowa da kowa.